Passive Voice — Edilgen Çatı
B1Eylemi yapanın değil, eylemden etkilenenin önemli olduğu yapı.
Edilgen çatıda (passive voice) odak, eylemi yapan değil, eylemden etkilenen nesnedir. Türkçedeki “-il/-in” edilgenlik ekine karşılık gelir: “The house was built” = “Ev inşa edildi”.
Yapı her zaman aynıdır: ‘to be’ (uygun zamanda) + fiilin 3. hâli (past participle). Zaman bilgisini taşıyan kısım ‘to be’dir; ana fiil hep V3 kalır.
Eylemi yapan önemliyse veya belirtilmek isteniyorsa cümle sonuna by + özne eklenir; çoğu zaman yapan bilinmediği/önemsiz olduğu için hiç belirtilmez.
Yapı: Nesne + to be + V3 (+ by + özne)
Ne zaman kullanılır?
- Eylemi yapan bilinmiyor/önemsiz: My car was stolen.
- Süreç, kural, bilimsel/resmî anlatım: The samples are tested daily.
- Yapan vurgulanmak istenirse by eklenir: The book was written by Orwell.
- Genel/kişisellikten uzak ifade: Mistakes were made.
- This bridge was built in 1920. Bu köprü 1920’de inşa edildi. yapan önemsiz
Aktiften pasife çevirme
Aktif cümlenin nesnesi pasifte özne olur; fiil ‘to be + V3’ hâline gelir; yapan ‘by’ ile sona gelir (gerekiyorsa).
- Active: Shakespeare wrote Hamlet. Shakespeare Hamlet’i yazdı.
- Passive: Hamlet was written by Shakespeare. Hamlet, Shakespeare tarafından yazıldı.
Farklı zamanlarda ‘to be’
- Present Simple: is/are + V3 — Cars are made in Germany.
- Past Simple: was/were + V3 — The cake was made yesterday.
- Present Perfect: has/have been + V3 — A decision has been made.
- Future: will be + V3 — The payment will be made tomorrow.
- Modal: can/must be + V3 — It must be done today.
- English is spoken all over the world. İngilizce tüm dünyada konuşulur. Present Simple pasif
- The work will be finished soon. İş yakında bitirilecek. Future pasif
by ne zaman gerekir?
Yapan önemliyse ve cümleye bilgi katıyorsa by eklenir; aksi hâlde eklenmez.
- The window was broken (by someone). Pencere kırıldı (biri tarafından). yapan önemsizse by atılabilir
Sık yapılan hatalar
- ✗ The letter was wrote by Tom. ✓ The letter was written by Tom. pasifte fiilin 3. hâli (V3) kullanılır: write → written.
- ✗ English is speak here. ✓ English is spoken here. ‘to be’ + V3 (spoken).
- ✗ The house built in 1990. ✓ The house was built in 1990. pasifte ‘to be’ (was) atlanamaz.
Mini test
Doğru olan:
Pasif: to be + V3 (written).
Doğru olan:
to be + V3: is spoken.
Doğru olan:
Geçmiş pasif: was + V3 (was built).
Aktiften pasife (Shakespeare wrote Hamlet):
was + V3 + by.
Sık sorulan sorular
Edilgen çatı nasıl kurulur?
to be + fiilin 3. hâli (V3): The letter was written. İsteğe bağlı by ile yapan eklenir.
by ne zaman kullanılır?
Eylemi yapan önemliyse: Hamlet was written by Shakespeare. Önemsizse by atılır.