Conditionals — Koşul Cümleleri (if)
B1‘Eğer … ise …’ anlamındaki if cümlelerinin dört temel tipi ve hangi durumda hangisinin kullanılacağı.
Koşul cümleleri (conditionals), bir durumun gerçekleşmesi hâlinde ne olacağını anlatır. İki bölümden oluşur: if (koşul) bölümü ve sonuç (main clause) bölümü.
Hangi tipin kullanılacağı, durumun ne kadar gerçek/olası olduğuna bağlıdır: genel doğru mu (zero), olası gelecek mi (first), hayalî/şu anki gerçeğe aykırı mı (second), yoksa geçmişe pişmanlık mı (third)?
İki altın kural: (1) if bölümünde gelecek için will kullanılmaz; (2) iki bölümün yeri değişebilir — if başta olursa araya virgül konur, sonda olursa konmaz.
Yapı: if + koşul, + sonuç (tipe göre zamanlar değişir)
Zero Conditional — genel doğrular
Her zaman doğru olan gerçekler, kurallar ve bilimsel olgular için. İki bölüm de Present Simple. Burada if yerine when da kullanılabilir.
- If you heat ice, it melts. Buzu ısıtırsan erir.
- If it rains, the ground gets wet. Yağmur yağarsa yer ıslanır.
First Conditional — gerçekçi gelecek
Gelecekte gerçekleşmesi olası durumlar için. Yapı: if + Present Simple, will + yalın fiil.
- If it rains, I will stay home. Yağmur yağarsa evde kalacağım.
- If you study, you will pass. Çalışırsan geçeceksin.
- I will call you if I have time. Vaktim olursa seni ararım. if sonda → virgül yok
Second Conditional — hayalî/şimdiki olmayan
Şimdiki gerçekle çelişen, hayalî veya olası olmayan durumlar için. Yapı: if + Past Simple, would + yalın fiil. (‘to be’ için tüm öznelerde genelde were kullanılır.)
- If I had money, I would travel. Param olsa seyahat ederdim (ama yok).
- If I were you, I would apologize. Yerinde olsam özür dilerdim. I were (was değil) → kalıp
Third Conditional — geçmişe pişmanlık
Geçmişte gerçekleşmemiş, artık değiştirilemeyen durumlar için. Yapı: if + Past Perfect, would have + V3.
- If I had studied, I would have passed. Çalışsaydım geçerdim (ama çalışmadım).
- If she had left earlier, she wouldn't have missed the train. Daha erken çıksaydı treni kaçırmazdı.
Sık yapılan hatalar
- ✗ If it will rain, I will stay home. ✓ If it rains, I will stay home. if bölümünde will kullanılmaz (First Conditional).
- ✗ If I would have money, I would travel. ✓ If I had money, I would travel. Second Conditional’da if bölümü Past Simple olur.
- ✗ If I was you, I would go. ✓ If I were you, I would go. hayalî koşulda ‘to be’ için were kalıbı kullanılır.
Mini test
Type 1 (gerçek): If it ___, I will stay home.
if cümleciğinde will kullanılmaz: If it rains...
Type 2 (hayali): If I ___ money, I would travel.
Type 2: if + past, would + yalın fiil.
Doğru olan (senin yerinde olsam):
Type 2'de tüm öznelerde 'were' tercih edilir.
Doğru olan:
if cümleciğinde 'would' kullanılmaz.
Sık sorulan sorular
if cümleciğinde will kullanılır mı?
Type 1'de hayır: If it rains, I will stay (If it will rain değil).
"If I was" mı "If I were" mi?
Type 2 (hayali) durumlarda tüm öznelerde "were" tercih edilir: If I were you.