Question Words — Soru Kelimeleri (Wh-)
A1what, where, when, who, why, how ile evet/hayır dışında bilgi sorusu sorma.
Soru kelimeleri (wh- words), evet/hayır dışında bilgi istediğimizde kullanılır: ‘ne, nerede, ne zaman, kim, neden, nasıl’. Hemen hepsi wh- ile başladığı için topluca ‘wh- questions’ denir (how istisnadır).
Genellikle cümlenin başına gelirler ve ardından normal soru sırası izlenir: yardımcı fiil + özne + fiil. Yani önce soru kelimesini koyup sonra zaten bildiğin soru yapısını eklersin.
En sık hata, soru kelimesinden sonra yardımcı fiili (do/does/did, is/are) unutmak ya da yanlış sıraya koymaktır.
Yapı: Wh- + yardımcı fiil + özne + fiil?
Temel soru kelimeleri
- what — ne: What is your name?
- where — nerede: Where do you live?
- when — ne zaman: When does it start?
- who — kim: Who is she?
- why — neden: Why are you late?
- how — nasıl: How are you?
- which — hangi (seçenekli): Which one do you want?
- whose — kimin: Whose car is this?
Kelime sırası
Soru kelimesinden sonra normal soru yapısı gelir: yardımcı fiil (do/does/did, is/are, can…) + özne + fiil.
- Where do you work? Nerede çalışıyorsun? Wh + do + özne + fiil
- What is she doing? Ne yapıyor? Wh + is + özne + fiil-ing
- When did they arrive? Ne zaman vardılar? Wh + did + özne + yalın fiil
how + sıfat/zarf
- how much — ne kadar (sayılamayan/fiyat): How much is it?
- how many — kaç tane (sayılabilen): How many people?
- how old — kaç yaşında: How old are you?
- how long — ne kadar süre: How long does it take?
- how often — ne sıklıkla: How often do you exercise?
- How long have you lived here? Ne zamandır burada yaşıyorsun?
Özneyi soran wh- (yardımcı fiil yok)
who/what özneyi soruyorsa cümle düz kalır; do/does/did kullanılmaz.
- Who called you? Seni kim aradı? who = özne → did yok
- What happened? Ne oldu? what = özne → düz cümle
Sık yapılan hatalar
- ✗ Where you live? ✓ Where do you live? soru kelimesinden sonra yardımcı fiil (do) gerekir.
- ✗ What she is doing? ✓ What is she doing? yardımcı fiil özneden önce gelir (is she).
- ✗ How much books? ✓ How many books? sayılabilen çoğulda how many.
- ✗ Who did call you? ✓ Who called you? who özneyi soruyorsa did kullanılmaz.
Mini test
Doğru olan:
Wh- + do/does + özne + yalın fiil.
Doğru olan:
Soru kelimesinden sonra yardımcı fiil özneden önce gelir: is she.
Sayılabilen isimle doğru olan:
many + sayılabilen çoğul.
Özne sorusu (kim aradı?):
Özne sorusunda do/did kullanılmaz: Who called you?
Sık sorulan sorular
Wh- sorusu nasıl kurulur?
Soru kelimesi + yardımcı fiil + özne + ana fiil: Where do you live?
Özne sorusunda do/did kullanılır mı?
Hayır. Özneyi soruyorsak yardımcı fiil düşer: Who called you? (Who did call değil).